powrót Jaskinia Rogóżka (Wolmsgorfhöhle) powrót

Numer katalogowy s - 1.3 Rogóżka gmina Stronie Śląskie Współrzędne topograficzne: * wysokość otworu: około 630m npm * wysokość otworu nad dnem doliny: około 20m * ekspozycja: kierunek SE * długość: około 350m * deniwelacja: niewielka

     Położenie: jaskinia położona była w Krowiarkach, w kamieniołomie powyżej wsi Konradów, u ujścia niewielkiej dolinki prawego dopływu Konradki.
     Z głównej drogi Kłodzko - Lądek Zdrój, za wsią Trzebieszowice skręcamy w prawo drogą do Konradowa. Mijamy  wieś i widoczny z lewej strony wapiennik. Za nim z lewej strony kamieniołom. Otwór znajduje się w ścianie kamieniołomu. Kowalski, który odwiedził jaskinię jesienią 1953r. zastał ją już częściowo zniszczoną (liczyła 150m długości), tak opisuje topografię: "duży otwór(...)Prowadził do szerokiej obszernej  sali.  Ku  końcowi  zwężała  się  w ciasne przejście, zamknięte murem. Ciasny przełaz zrobiony pod nim prowadził do okrągłej, wysokiej salki. Stąd wspiąć się trzeba było po 2-metrowym, pochyłym progu doPowiększ obszernego korytarza. W początkowej części swego łukowatego przebiegu korytarz ten posiadał wielkie, masywne nacieki na dnie. Dalej napotykało się charakterystyczny most skalny dzielący chodnik na dwa piętra. Wkrótce za nim dochodziło się do zakrętu korytarza, gdzie rozpoczynała się sztolnia obudowana drzewem, prowadząca na powierzchnię. Sztolnia ta, wykonana jeszcze w latach przedwojennych, groziła zawaleniem. Dalszy ciąg korytarza doprowadzał znów do otworu w ścianie kamieniołomu. Dno całej sali było na ogół poziome, bez większych różnic wysokości. Nacieki rozwinięte były obficie, ale jedynie masywne ich formy uniknęły całkowitego zniszczenia."
     Jaskinia utworzyła się w krystalicznych marmurach pochodzących z niższego protezoiku, występujących w metamorfiku śnieżnika. Namulisko było obfite. Na podstawie danych opublikowanych przez K. Uteschera (Analizy Chemiczne Glin Jaskiniowych) sądzić należy (Bieroński, Wiszniowska 1986), że jaskinia zawiera osady pochodzące z przemycia zwietrzelin stokowych z okresu ostatniego zlodowacenia (K. Uyescher,1939). W dawnych pracach spotyka się wiadomości, że namulisko zawierało kości niedźwiedzia i mamuta, ale Pax uznał je za omyłkę. Arndt wzmiankował, że Mollison znalazł kości żubra, ale była to wiadomość z drugiej ręki i nie zasługiwała na zaufanie. Pax dokonał próbnego wykopu i na głębokości 2m znalazł nieoznaczone kości ptasie i kawałki drewna świerka - prawdopodobnie współczesne. W 1937r. Zotz wykonał próbny wykop nie znajdując kości ani zabytków. W okresie przedwojennym w jaskini było jeziorko. Podczas badań Paxa temperatura wody w jeziorku wynosiła 4,9°C (08.04.1933), twardość 6,2n, zawartość tlenu 5-6 cm3/litr, ph 7,6, temperatura powietrza od +1 do +8°C. Potem jaskinia uległa stopniowemu osuszeniu. Głębsze części jaskini były zupełnie ciemne.
     Ze względu na działalność kamieniołomu rośliny zielone nie występowały. We wnętrzu znaleziono grzyby Mycena Sp.(prawdopodobnie M.Filopes), Penicillinium Sp. Faunę jaskiniową badali: Arndt, Pax, Maschke, Seidel I Stammer. Była ona bardzo bogata. Sam Pax w 1933 roku stwierdził tu 71 gatunków zwierząt, w tym 1 gatunek i dwie odmiany nowe dla nauki. Z troglobiotycznych gatunków wodnych stwierdzono obecność Troglochaetus Beranecki, Niphargus Tatrensis Scheebergensis, natomiast z lądowych Rhagidia Reflexa Var. Volmsdorfensis i Arrohopalites Pygmaeus. Na ścianach wokół otworu stwierdzono pospolity zespół trogloksenów i pająków. Dno, w strefie oświetlonej zamieszkiwała bogata fauna złożona głównie ze skoczogonków i chrząszczy. Dno strefy ciemnej zamieszkiwały również chrząszcze, zwłaszcza Quedius Mesomelinus Choleva Elongata, Catops Fuscus, C,Longulus I C.Subfuscus. W wodzie jeziora stwierdzono wrotki Asplanchna Priodonta, Notholca Foliacea, Briachionus Sp., nicienie Dorylaimus Stagna Lis, Actinolaimus Macrolaimus, prapierścienice Troglochaetus Beranecki, nieszporka Hypsibius Scoticus, oczliki Diacyclops Longuidus Disjunctus i Echinocamptus(Limnocamptus) Dacicus , studniczka Niphargus Tatrensis Schneebergensis. Zimowały też w niej nietoperze: mopki(Barbastella Brbastellus), gacki (Plecotus Auritus), nocki duże(Myotis Myotis) i nocki wąsate (Myotis Mystacinus). W latach powojennych, wskutek zniszczeń i znacznego przesuszenia jaskini, fauna jej zubożała. Jaskinia została odkryta 04.11.1885r przy eksploatacji marmuru. Pierwszy opisał ją Tenzer w 1886r. W 1920 badał ją zoolog Arndt podając długość na 200m. Znalazł on, z fauny współczesnej, tylko kilka gatunków muchówek. W 1926r. Seidel stwierdził występowanie 4 gatunków nietoperzy. W 1933r. Pax, z zespołem współpracowników wykonał kompleksowe badania zoologiczne. W następnych latach Stammer zbadał jeszcze faunę jeziorka w jaskini. W 1935 K.Maschke sporządził plan jaskini. Po 1933r. zaczęło się niszczenie jaskini. Ze względu na nasilony ruch turystyczny wykonano sztuczne wejście, a część przeznaczoną na zniszczenie odcięto murem. 1937r. Pax opisał zmiany w faunie spowodowane niszczeniem jaskini. W tymże roku Zotz wykonał próbny wykop w namulisku, które okazało się jałowe. W 1939r. Utscher wykonał analizy chemiczne glin jaskiniowych. W 1947r. stan jaskini był taki jak w roku 1937. Podjęta w latach następnych eksploatacja marmurów powodowała dalsze zniszczenia. Mimo położenia w czynnym kamieniołomie jaskinia była nadal zwiedzana. W 1953r. Był w niej Kowalski i stwierdził, że długość zmniejszyła się do 150m. Nie opublikował jednak aktualnego jej planu. Fotografię otworu jaskini z 1962r. publikuje M.Pulina(1977). Otwór wejściowy był wówczas stosunkowo duży i prowadził do korytarza opadającego poniżej dna kamieniołomu. W rozmowie z autorem opisu, ówcześni pracownicy kamieniołomu twierdzili, że korytarzem tym płynęła woda, a znaczna część jaskini nie uległa zniszczeniu, lecz znajdowała się za usypiskiem przesłaniającym otwór. W 1985r. W górnej części ściany kamieniołomu odkryta została jaskinia "Na Ścianie", która przypuszczalnie tworzyła, wraz ze zniszczoną jaskinią, wspólny system jaskiniowy.